भेनेजुएलाकी नोबेल शान्ति पुरस्कार विजेताद्वारा ट्रम्पलाई आफ्नो पदक अर्पण

सहयात्रा टिभी

काठमाडौं । माघ २, भेनेजुएलाकी विपक्षी नेत्री मारिया कोरिना माछाडोले बिहीबार ह्वाइट हाउसमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पसँग निजी भेटवार्ता गर्दै आफ्नो नोबेल शान्ति पुरस्कारको पदक उनलाई हस्तान्तरण गरेकी छन्।

अमेरिकी सेनाले भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलस मादुरोलाई काराकासबाट नियन्त्रणमा लिएर लागूऔषध ओसारपसारको मुद्दा चलाएको केही हप्तापछि यी दुई नेताबीच पहिलो पटक प्रत्यक्ष भेटवार्ता भएको हो। भेटपछि सञ्चारकर्मीहरूसँग बोल्दै माछाडोले भनिन्, “मलाई लाग्छ आज हामी भेनेजुएलालीहरूका लागि एक ऐतिहासिक दिन हो।”

राष्ट्रपति ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत माछाडोको यस कदमलाई “आदर र आपसी सम्मानको एक अद्भुत संकेत” भन्दै आभार व्यक्त गरेका छन्। ट्रम्पले माछाडोलाई भेट्नु आफ्नो लागि “ठूलो सम्मान” भएको र उनी “धेरै संघर्ष गरेकी एक अद्भुत महिला” भएको बताएका छन्।

तर, रोचक कुरा के छ भने, सन् २०२४ को विवादास्पद निर्वाचनमा आफू विजयी भएको दाबी गर्ने माछाडोलाई ट्रम्पले अहिलेसम्म भेनेजुएलाको नयाँ नेताको रूपमा समर्थन भने गरेका छैनन्। ट्रम्पले हाल भेनेजुएलाकी कार्यवाहक राष्ट्रप्रमुख डेल्सी रोड्रिग्वेजसँग संवाद गरिरहेका छन्, जो मादुरोकी पूर्व उपराष्ट्रपति हुन्।

पदक हस्तान्तरण र नोबेल समितिको प्रतिक्रिया

माछाडोले पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै भनिन्, “मैले संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपतिलाई नोबेल शान्ति पुरस्कारको पदक प्रदान गरेकी छु। यो हाम्रो स्वतन्त्रताप्रति उनको अद्वितीय प्रतिबद्धताको सम्मान हो।”

यद्यपि, नोबेल समितिले पुरस्कार हस्तान्तरण गर्न नमिल्ने स्पष्ट पारेको छ। गत हप्ता एक विज्ञप्ति जारी गर्दै समितिले भनेको थियो, “नोबेल पुरस्कार घोषणा भइसकेपछि यसलाई रद्द गर्न, साझा गर्न वा अरूलाई हस्तान्तरण गर्न मिल्दैन। यो निर्णय अन्तिम र स्थायी हुन्छ।”

नोबेल पीस सेन्टरले सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’ मा लेखेको छ, “पदकको मालिक परिवर्तन हुन सक्छ, तर नोबेल पुरस्कार विजेता (लाउरेट) को उपाधि हस्तान्तरण हुन सक्दैन।”

ऐतिहासिक सम्बन्धको चर्चा

माछाडोले यस उपहारलाई इतिहाससँग जोड्दै मार्किस डे लाफायेटको उदाहरण दिइन्। लाफायेटले अमेरिकी क्रान्तिकारी युद्धका क्रममा जर्ज वाशिङ्गटनको तस्विर अंकित पदक भेनेजुएलाका संस्थापक सिमोन बोलिभरलाई दिएका थिए। माछाडोका अनुसार २०० वर्षपछि बोलिभरका जनताले वाशिङ्गटनका उत्तराधिकारी (ट्रम्प) लाई सोही भावनाका साथ यो पदक फिर्ता दिएका हुन्।

भेनेजुएलाको वर्तमान राजनीतिक अवस्था

ट्रम्प प्रशासनले भेनेजुएलाको तेल क्षेत्रमा आफ्नो पकड तीव्र पारेको छ। बुधबार मात्रै अमेरिकाले ५०० मिलियन डलर बराबरको भेनेजुएलाली तेलको पहिलो खेप बिक्री गरेको जानकारी दिएको छ।

अर्कोतर्फ, कार्यवाहक राष्ट्रपति डेल्सी रोड्रिग्वेजले अमेरिकासँगको कूटनीतिमा जोड दिएकी छन्। उनले भनिन्, “यदि म कार्यवाहक राष्ट्रपतिको रूपमा वाशिङ्गटन जानुपर्‍यो भने, म शिर ठाडो पारेर जानेछु, घस्रिएर होइन।” ट्रम्पले रोड्रिग्वेजलाई “एक उत्कृष्ट व्यक्ति” भन्दै प्रशंसा गरेका छन्।

ह्वाइट हाउसकी प्रेस सचिव क्यारोलिन लेभिटले माछाडोलाई “साहसी आवाज” भन्दै ट्रम्पले भेनेजुएलाको वर्तमान यथार्थबारे उनीसँग सकारात्मक छलफल गरेको बताएकी छन्। यद्यपि, पर्याप्त आन्तरिक समर्थन नभएको भन्दै ट्रम्पले उनलाई भेनेजुएलाको नेतृत्व सुम्पने विषयमा भने हालसम्म अनिच्छा देखाउँदै आएका छन्।