भारतीय सिनेमामा पुनः ‘एङ्ग्री योङ म्यान’को दबदबा: महिला प्रधान फिल्म ओझेलमा

सहयात्रा टिभी

काठमाडौं । पुस १९, सन् २०२५ भारतीय चलचित्र उद्योगका लागि पुरानै ढर्रामा फर्किएको वर्ष बनेको छ । अघिल्लो वर्ष अर्थात् २०२४ मा महिला निर्देशक र महिला प्रधान कथाहरूले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चर्चा कमाए पनि गत वर्ष भने बलिउडमा हिंसात्मक र पुरुष प्रधान एक्सन थ्रिलर चलचित्रकै बोलवाला रह्यो ।

सन् २०२५ को अन्त्यतिर भारतीय सामाजिक सञ्जालमा ‘धुरन्धर’ नामक जासुसी थ्रिलर चलचित्रको निकै चर्चा भयो । भारत र पाकिस्तानको तनावपूर्ण पृष्ठभूमिमा बनेको यो फिल्मले हिंसा र ग्याङल्यान्ड राजनीतिको कथा प्रस्तुत गरेको छ । यो चलचित्रको सफलताले गत वर्ष भारतीय सिनेमामा ‘हाइपर-मस्कुलिन’ (अत्यधिक पुरुषत्व झल्किने) फिल्महरूको प्रभाव कति छ भन्ने पुष्टि गरेको छ ।

यो प्रवृत्ति सन् २०२४ को तुलनामा निकै फरक देखिन्छ । सन् २०२४ मा पायल कपाडियाको ‘अल वी इम्याजिन एज लाइट’, शुचि तलातीको ‘गर्ल्स विल बी गर्ल्स’ र किरण राओको ‘लापता लेडिज’ जस्ता फिल्मले विश्वभर प्रशंसा पाएका थिए । फिल्म समीक्षक मयंक शेखरका अनुसार सन् २०२४ ले भारतीय महिला फिल्मकर्मीहरू पनि विश्वस्तरमा नेतृत्वदायी भूमिकामा रहेको प्रमाणित गरेको थियो ।

तर, सन् २०२५ का शीर्ष १० हिट फिल्महरूको सूची हेर्दा स्थिति बदलिएको देखिन्छ । ‘छावा’ देखि ‘वार २’ सम्मका ठुला बजेटका फिल्महरू पुरुष पात्रकै वरिपरि घुमेका छन् । शीर्ष १० को सूचीमा परेको एक मात्र महिला प्रधान फिल्म मलयालम सुपरहिरो चलचित्र ‘लोकः’ रह्यो ।

त्यस्तै, धनुष अभिनित ‘तेरे इश्क मे’ र ‘एक दिवाने की दिवानियत’ जस्ता फिल्महरूले ‘विषाक्त पुरुषत्व’ (टक्सिक मस्कुलिनिटी) लाई बढावा दिएको भन्दै आलोचना खेपे पनि बक्स अफिसमा राम्रो कमाइ गरे ।

किङ्स कलेज लण्डनकी सिनियर लेक्चरर प्रियंका बसु भन्छिन्, “हिन्दी सिनेमाले ऐतिहासिक रूपमा महिला पात्रहरूलाई किनारामा पार्दै आएको छ । फिल्म उद्योगमा पारिश्रमिक, अवसर र भूमिकाका हिसाबले अझै पनि ठुलो विभेद छ ।”

यो प्रवृत्ति हलमा मात्र नभई स्ट्रिमिङ प्लेटफर्म (OTT) मा पनि देखिएको छ । एक रिपोर्टका अनुसार ओटीटीमा महिला प्रधान कथाहरू सन् २०२२ मा ३१ प्रतिशत रहेकोमा सन् २०२५ मा घटेर १२ प्रतिशतमा झरेको छ । अहिले डिजिटल प्लेटफर्महरू पनि नयाँ प्रयोग गर्नुको साटो बक्स अफिसकै सिको गर्दै एक्सन र क्राइम थ्रिलरमा केन्द्रित हुन थालेका छन् ।

कतिपयले यसलाई दर्शकको चाहना भनेर तर्क गरे पनि पटकथा लेखक अतिका चौहान यसलाई ‘मि-टु’ (MeToo) आन्दोलन पछिको एक प्रकारको प्रतिशोधपूर्ण प्रतिक्रिया मान्छिन् । उनका अनुसार जबसम्म यस्ता ‘मचो’ फिल्मले पैसा कमाउँछन्, तबसम्म उद्योगमा यस्तै फिल्मको दबदबा रहिरहनेछ ।

यद्यपि, केही क्षेत्रीय र स्वतन्त्र फिल्महरूले भने आशा जगाएका छन् । मलयालम फिल्म ‘फेमिनिची फातिमा’, तेलुगु फिल्म ‘द गर्लफ्रेण्ड’ र तमिल फिल्म ‘ब्याड गर्ल’ ले महिलाका दृष्टिकोण र समाजका जटिल मुद्दाहरूलाई सूक्ष्म ढङ्गले प्रस्तुत गरेका छन् । स्वतन्त्र फिल्मकर्मीहरूले गरिरहेको यो प्रयासले ढिलोचाँडो भारतीय सिनेमामा परिवर्तन ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ ।